Persoonlijk

Zit je vast in je eigen ‘leefregels’?

Nederland staat op de veertiende plek van de rijkste landen en zelfs op de zesde plek van de gelukkigste landen. Toch hebben we het allemaal ‘drukker’ dan ooit, want we moeten: de perfecte dochter, vrouw, vriendin, collega, partner zus, werknemer etc. zijn. Om niet te vergeten dat we ook tijd vrij moeten maken om te sporten, gezond te et eten en er leuk uitzien. Dat zijn een hoop ballen die we hoog moeten houden om in ‘het leven te passen’. Niet zo gek dat ruim 1 miljoen Nederlanders een grote kans maken om een burn-out te krijgen (TNO, 2015).

Bezoeken aan de huisarts gaan in 12% van de gevallen over klachten die stress gerelateerd zijn. Als deze stressklachten (o.a. slaapproblemen, kort lontje, hartkloppingen) onbehandeld blijven kunnen er weer andere problemen ontstaan, zoals verzuiming op het werk, alcoholmisbruik en relatieproblemen. Op een gegeven moment krijgen we het idee dat we geen kant meer op kunnen en vastzitten in het patroon: je zit klem.

Een groot deel van de mensen die het druk hebben en stress ervaren, verdringen de stress. We doen alsof er niks aan de hand is, totdat een van de problemen om de hoek komt (zoals hartklachten). Waarom hebben we zo’n grote eye-opener nodig om te zien dat stress niet gezond is?

Het verdringen van de stress komt voort uit overtuigingen die we zelf gemaakt hebben, zoals ‘je moet altijd sterk zijn’, ‘opgeven is voor losers’ of ‘ik moet alles aankunnen’. Je kunt deze overtuigen ook zien als ‘leefregels’. Deze leefregels kunnen ons helpen, maar ook ontzettend tegenwerken. Deze leefregels hebben we soms geleerd van anderen (opvoeding van de ouders), maar leefregels ontstaan ook door gebeurtenissen die een negatieve emotie oproepen. Door een leefregel te hanteren voorkomen we dat we deze negatieve emotie niet nogmaals ervaren.

Ter voorbeeld: op het werk is er iets ‘fout’ gegaan doordat jij een taak niet had uitgevoerd. Je neemt je voor om vanaf nu altijd hard te werken en alles goed te doen, zodat deze fout niet meer plaatsvindt. En het werkt, want werken gaat nu goed en de fout vindt niet meer plaats. De baas is tevreden, collega’s tolereren je en je krijgt zelfs promotie. Ook op persoonlijk vlak gaat het nog eens lekker voor de wind. Je vindt de perfecte partner, bent stapelverliefd en je koopt ook nog eens je droomhuis.

Uiteindelijk houdt dit op. Je voelt je uitgeput. Je maakt lange dagen op werk, de kosten van het nieuwe huis moet je zelf ophoesten, want je relatie is overgegaan en thuis houdt het werken ook niet op. Je gaat je ‘moeheid’ uiten op vrienden en familie en je voelt je moe en futloos. En dan komt er ook nog een andere tegenvaller: je moet weg uit je huis, want je kan de kosten niet meer betalen. De leefregel ‘hard werken’ wordt een belemmering.

Nu heeft iedereen zijn eigen leefregels, maar, grofweg, zijn er drie typen leefreels te onderscheiden:

Alles moet perfect

Dit zijn de perfectionisten. Op elk gebied moet alles perfect gaan. Werk, school, relaties, sporten, voeding en noem het maar op. Dit zorgt ervoor dat ze de activiteiten niet even op een lager pitje kunnen zetten als ze in een stressvolle periode zitten.

Altijd alles alleen doen

Deze mensen vinden dat ze altijd alles alleen moeten doen. Ze willen geen hulp vragen, omdat dit tegen hun leefregel ingaat. Deze personen zoeken en willen geen hulp als ze die eigenlijk nodig hebben, waardoor ze bezwijken onder de stress.

Anderen gaan voor

Deze leefregel zegt dat je jezelf ten alle tijde op de laatste plek moet zetten. Komt vaak voor bij mensen die van jongs af aan voor anderen moesten zorgen (zieke moeder etc.). Ze zijn gewend om zichzelf weg te cijferen en niet naar hun eigen behoeften te luisteren. Ze zeggen daarom nooit nee tegen dingen en geven hun grenzen niet aan. Hierdoor raak je verzeild in het werk en wordt de stress alsmaar erger.

Doordat leefregels voor lange tijd in ons voordeel zijn (perfectionisten worden beloond door het harde werken bijvoorbeeld), maar op een gegeven moment slijt het zo in ons leven dat het een vaste gewoonte is geworden. Als we dan een drukke periode krijgen en we deze (strenge) leefregels blijven hanteren voor onszelf maken we de stress alleen maar erger en groter. Als je bijvoorbeeld het type bent dat denkt alles aan te kunnen, dan negeer je de signalen die je lichaam geeft (hoofdpijn, hartkloppingen etc.). ‘Niet aanstellen, gewoon doorgaan.’ Zo worden die symptomen van stress grotere problemen. Voorkomen? Kom erachter welke leefregel bij jou hoort en pas deze aan. Nu de vraag: hoe doe je dat?

Maak een lijst van de activiteiten die je doet

Maak een lijst van alle dingen die je doet. Van werk gerelateerd tot op relatievlak. Zo heb bijvoorbeeld op werkgebied de activiteiten: ‘vergaderen’, ‘lunchafspraken’, ‘administratie’, enzovoort. Op relatievlak: ‘samen eten’, ‘dagjes uit’, ‘praten’, enzovoort.

Geef een cijfer aan elke activiteit

Geef een cijfer van 0 tot 10. Een 0 staat voor geen stress en een 10 staat voor zeer stressvol. Tel al die cijfers bij elkaar op en bereken het gemiddelde. Als je de individuele cijfers vergelijkt met het gemiddelde kan je zien of een activiteit als stressvol wordt ervaren of niet. Alles boven het gemiddelde is dus meer stressvol.

Kijk kritisch naar de stressvolle activiteiten

Ben jij iemand waarbij alles perfect moet gaan? Ga deze week 2 of 3 keer 10 minuten zitten om na te denken over je rol. Wat kan je beter doen de volgende keer?

Pas de nieuwe regel toe op momenten dat je oude leefregel naar boven drijft: volgens welke regel wil je echt graag leven? Oftewel, wat is je droomregel?

Deze ‘droomregel’ is een regel die je graag wilt gaat hanteren in plaats van je oude leefregel. Het kan zijn dat dit totaal het tegenovergestelde is, dus: ‘ik moet alles goed doen’ wordt dan ‘ik mag ook wel eens fouten maken’. Belangrijk om te weten: deze droomregel hoeft niet perse haalbaar te zijn. Gebruik daarom lekker je fantasie, want de droomregel moet inspirerend zijn.

Door een droomregel in je hoofd te hebben, gaat deze de plek innemen van je oude leefregel met als gevolg: de stress neemt af. Even een voorbeeld: jouw droomregel is ‘ik ben geweldig’, grote kans dat jij heel anders rondloopt dan iemand die denkt niks waard te zijn. Zo’n verandering in gedachten en gedrag gaat langzaam, want een oude leefregel en gewoonte gaan niet zomaar voorbij.

De eerste tijd zal het raar aanvoelen zonder je oude leefregels. Het geeft je misschien het gevoel dat je iets mist of zorgt voor angst. Laat het allemaal gebeuren, want jij bent sterker dan die emoties. Echt waar. Als je dit beseft, dan heeft je nieuwe ‘ik’ gewonnen van de oude ‘ik’!

2 Reacties

  • Anastasia de Gast

    Een heel herkenbaar beeld Anneloes! Mi echt een probleem/beeld van deze tijd waarin steeds meer vrouwen/mensen dreigen vast te lopen door allerlei oorzaken. Naar mezelf kijkende herken ik ze eerlijk gezegd alle 3 heel goed😬 (perfect zijn, alleen doen, anderen gaan voor). Je hebt een mooie en werkbare methodiek aangeboden om ingesleten gedrag / patronen te (h)erkennen en om er middels een droomwens bewuste keuzes vanuit t hart te maken. Super mooi! Ik ga je mooie methodiek zelf ook weer even toepassen om weer focus en bewustwording te (ver)krijgen, leuk! Dank je wel!

    • Anneloes Van 't Klooster

      Leuk om te horen Anastasia! Ik herken met name de eerste twee heel erg bij mijzelf! Ook voor mij maakt het schrijven van zo’n blog mij weer bewust van de oude patronen waar we vaak vast aan zitten!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: