Persoonlijk

Piekeren is zo slecht nog niet

‘Ach, wind je niet zo op.’ Hoe vaak krijg je zo’n soortgelijke uitspraak wel niet te horen als je, je ergens drukt over maakt. ‘Denk eens wat positiever, dat is zoveel gezonder voor je.’ Kortom, je moet volgens vele mensen stoppen met dat gepieker. Toch is piekeren zo slecht nog niet.

Een studie naar piekeren

In Californië is een onderzoek gedaan hoe mensen een onzekere situatie uitzitten (houd ik die baan wel? Hoe ga ik de huur betalen? Is het niet erg dat ik nu al twee weken ziek ben?). Wat bleek: de mensen die wat minder optimistisch waren over de situatie (dus die wat aan het piekeren erover waren), zijn uiteindelijk beter af dan de mensen die alles rooskleurig inzien.

Dat gepieker heeft niet alleen maar nadelen. Oké, excessief gepieker is niet gezond, maar onderzoeken die gericht zijn op de (nadelige) effecten van gepieker focussen zich vooral op de extreme varianten van gepieker. Dit is natuurlijk geen realistisch beeld. Als je die extreme gevallen eruit haalt, komen al snel de positieve kanten van dat gepieker naar boven. Niks mis met af en toe diep nadenken over wat er allemaal mis kan gaan.

Hoe kan piekeren nou ‘goed’ zijn?

Hoe kan het dan dat piekeren goed voor ons is? Dit komt door twee dingen: mensen die regelmatig piekeren zijn beter voorbereid op lastige situaties dan zorgeloze types. Dit komt omdat deze groep door hun gepieker aangespoord worden om op tijd informatie in te winnen en mogelijke oplossingen gaan verzinnen. Al die doemscenario’s die je bedenkt in zo’n situatie kunnen dus ook een positieve wending hebben. Zo voorkom je stress situaties waardoor ook meteen duidelijk wordt waarom piekeraars een betere gezondheid hebben dan de optimisten (ze hebben uiteindelijk minder stress).

Het andere voordeel van piekeren is dat piekeraars bij tegenslag minder van slag zijn dat de optimisten. In hun gedachten waren de piekeraars er al een beetje op voorbereid en daarbij komt ook dat piekeraars blijer zijn wanneer de situatie beter uitpakt dan ze verwacht hadden. Zoals je ziet hebben piekeraars in veel gevallen profijt van hun kijk op het leven.

Het is niet allemaal positief hoor

Het moge duidelijk zijn dat onderzoekers verschillende meningen hebben over de gezondheidseffecten van piekeren. Er zijn twee soorten piekeren te onderscheiden. De eerste soort richt zich op de toekomst en de ander op het verleden. Die laatste soort is voornamelijk minder positief. Piekeren over wat je eigenlijk (tien jaar geleden) anders had moeten doen of hoe je die opmerking misschien anders had moeten zeggen tegen je beste vriendin. Elke keer dat je hieraan terugdenkt maal je er weer over en dat is inderdaad zonde: want je kunt het verleden toch niet meer veranderen.

De voordelen van piekeren gelden dan ook meer voor de eerste soort piekeren: gericht op de toekomst dus. Natuurlijk kan je hier ook weer teveel in doordraven (100 redenen waarom je die baan niet zou moeten aannemen bijvoorbeeld). Dit werkt natuurlijk niet echt bevorderend en iemand die zo diep daarover nadenkt kan moeilijk de knoop doorhakken (ik kan bijvoorbeeld een halfuur naar de menukaart staren om te bedenken wat ik wil gaan eten. Stel je voor dat ik een verkeerde keuze maakt!). Echter heeft dit soort piekeren wel een groot voordeel: je kunt er een actieplan van gaan maken en dus voorbereiden op wat er in de toekomst gaat gebeuren (het tegenovergestelde van uitstelgedrag dus). Als je het gepieker opvat als oproep tot actie, heeft het een positief effect.

En de perfectionisten

Veel piekeraars zijn perfectionisten en laat in het perfectionisme nou net veel onderzoek gedaan zijn. Zo werd in een onderzoek geconcludeerd dat perfectionisme depressies kan veroorzaken (en andere stomme dingen). Gek genoeg werd er in een ander onderzoek aangetoond dat perfectionisten , die niet in therapie waren, juist goed scoorde en hun acties en daden dankte aan het perfectionisme. Door hun perfectionisme zouden ze namelijk doelgericht, productief en betrouwbaar zijn. Dus voor perfectionisme zijn er twee vormen te onderscheiden: maladapaief – ongezond, onaangepast- en adaptief – gezond, aangepast – perfectionisme. De eerste vorm is vaak hinderlijk, maar de tweede vorm kan in je voordeel werken. Zo zit het dus ook met de piekeraars.

Kortom

Piekeren houdt je alert en maakt je bewust wat er iets is wat een bedreiging vormt. Ook helpt piekeren om oplossingen te verzinnen. Sommige mensen piekeren dus misschien wel te weinig. Die gaan in plaats van studeren voor het examen van morgen, biertjes drinken in het café. Dus wat vaker piekeren is helemaal niet zo slecht, maar ga niet langer piekeren. Hoe langer je piekert, hoe meer je ervan wakker ligt (met slaapproblemen en alle ongein tot gevolg). Het gaat erom dat je iets gaat doen met deze gedachten en dat je een actieplan ervan maakt. Pieker gerust, maar niet te lang dus.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

%d bloggers liken dit: